Σημαντικές διαπιστώσεις για τη λειτουργία και τη στρατηγική της Αρχής Ηλεκτρισμού Κύπρου καταγράφονται στην Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία αναδεικνύει καθυστερήσεις στην ανάπτυξη Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και αυξημένο κόστος για τους καταναλωτές.
Σύμφωνα με την Έκθεση, μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2025 η ΑΗΚ διέθετε μόλις τέσσερα φωτοβολταϊκά πάρκα συνολικής ισχύος 20 MWp, την ώρα που η συνολική εγκατεστημένη ισχύς στο δίκτυο διανομής έφθανε τα 420,1 MWp.
Η περιορισμένη ανάπτυξη ΑΠΕ συνέβαλε ώστε η Αρχή να παραμείνει πίσω στον τομέα, ενώ το κόστος αγοράς δικαιωμάτων εκπομπών θερμοκηπιακών αερίων για την περίοδο 2020–2024 ανήλθε σε €955 εκατ.
Μόνο για το 2024, το σχετικό κόστος έφθασε τα €211,2 εκατ., το οποίο μετακυλίεται στους καταναλωτές μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Την ίδια στιγμή, οι ηλεκτροπαραγωγοί σταθμοί στο Βασιλικό και τη Δεκέλεια λειτουργούν με άδειες εκπομπών που έχουν λήξει από το 2020, γεγονός που ενδέχεται να εκθέσει την Κυπριακή Δημοκρατία σε κυρώσεις σε περίπτωση μη έγκρισης σχετικής παρέκκλισης.
Η Έκθεση εντοπίζει επίσης αδυναμίες σε λειτουργικά ζητήματα, όπως:
- Μειωμένους ελέγχους σε μετρητές
- Μεγάλο αριθμό αναπάντητων τηλεφωνικών κλήσεων πολιτών
- Εκτεταμένη χρήση διαδικασιών διαπραγμάτευσης χωρίς προκήρυξη σε διαγωνισμούς
Παράλληλα, καταγράφονται περιπτώσεις αδυναμιών στη διαδικασία είσπραξης οφειλών, καθώς και περιστατικό υπαλλήλου που παρακράτησε ποσό €29.750 από αιτήσεις σύνδεσης φωτοβολταϊκών.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην αύξηση των υπερωριών, με σχετική δαπάνη να ανέρχεται σε €6,6 εκατ. το 2022.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι οι δομικές αδυναμίες του ενεργειακού τομέα – όπως η καθυστέρηση εισαγωγής φυσικού αερίου και η απουσία διασύνδεσης – διατηρούν υψηλό το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.
Καταληκτικά, η Έκθεση υπογραμμίζει την ανάγκη λήψης στρατηγικών αποφάσεων από το κράτος και τη ΡΑΕΚ για ουσιαστική μείωση του κόστους προς όφελος των καταναλωτών.
