Με βασικούς άξονες τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την ενίσχυση της άμυνας και της ασφάλειας, τη διαχείριση του μεταναστευτικού και την εμβάθυνση των σχέσεων της ΕΕ με τη Μέση Ανατολή, ξεκινά την 1η Ιανουαρίου 2026 η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία θα διαρκέσει έως τις 30 Ιουνίου 2026.
Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών προκλήσεων για την Ευρώπη, η Λευκωσία θέτει ως κεντρικό στόχο την ενίσχυση της κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας, με μότο «Μια πιο αυτόνομη Ευρώπη είναι μια πιο ασφαλής Ευρώπη». Στο πλαίσιο αυτό, η Κυπριακή Προεδρία φιλοδοξεί να συμβάλει στην ταχεία εφαρμογή της Λευκής Βίβλου για την Ευρωπαϊκή Άμυνα και του Οδικού Χάρτη για την Αμυντική Ετοιμότητα έως το 2030.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στην ενίσχυση των διατλαντικών σχέσεων και στη συνεργασία ΕΕ–ΝΑΤΟ, οι οποίες προσδιορίζονται ως ακρογωνιαίος λίθος της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Όπως επισημαίνεται σε έγγραφο της Κυπριακής Προεδρίας, στόχος είναι η διασφάλιση μιας διατλαντικής σχέσης που θα εξελίσσεται με τρόπο αμοιβαίο, διαφανή και επωφελή.
Ασφάλεια στη θάλασσα και διεθνές δίκαιο
Σημαντικό σκέλος της στρατηγικής αυτονομίας αποτελεί η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Πλήρως προσηλωμένη στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας και στη Σύμβαση UNCLOS, η Κυπριακή Προεδρία θα προωθήσει την εφαρμογή της Στρατηγικής της ΕΕ για την Ασφάλεια στη Θάλασσα, μέσω ενισχυμένης συνεργασίας σε περιοχές όπως η Ερυθρά Θάλασσα, το Κέρας της Αφρικής, ο Κόλπος και ο Ινδικός-Ειρηνικός.
Μεταναστευτικό και ευρωπαϊκή αλληλεγγύη
Στο μεταναστευτικό, βασική προτεραιότητα αποτελεί η πλήρης εφαρμογή του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, με έμφαση στους κανόνες επιστροφών και στη λειτουργική εφαρμογή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης μέσω μετεγκαταστάσεων.
Όπως δήλωσε στο ΑΜΠΕ ο Υφυπουργός Μετανάστευσης Νικόλας Ιωαννίδης, στόχος είναι το Σύμφωνο να τεθεί σε ισχύ στις 12 Ιουνίου 2026. Παράλληλα, η Κυπριακή Προεδρία σκοπεύει να προχωρήσει τις διαπραγματεύσεις για τους νέους κανόνες επιστροφών, την έννοια των «ασφαλών τρίτων χωρών» και τη δημιουργία ευρωπαϊκής λίστας «ασφαλών χωρών καταγωγής».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη Δεξαμενή Αλληλεγγύης, που προβλέπει 30.000 μετεγκαταστάσεις και 600 εκατ. ευρώ σε οικονομικές συνεισφορές, με τη Λευκωσία να τονίζει ότι για τις χώρες πρώτης γραμμής η αλληλεγγύη πρέπει να μεταφράζεται πρωτίστως σε μετεγκαταστάσεις. Σημειώνεται ότι οι μεταναστευτικές ροές προς την Κύπρο έχουν μειωθεί κατά 86% από το 2022, ενώ τα τελευταία τρία χρόνια έχουν επαναπατριστεί πέραν των 30.000 υπηκόων τρίτων χωρών.
Εστίαση στη Μέση Ανατολή και τη Διεύρυνση
Κεντρικό ρόλο στην ατζέντα της Κυπριακής Προεδρίας κατέχει η προσέγγιση της ΕΕ με τη Μέση Ανατολή, με τη Λευκωσία να αξιοποιεί τη γεωγραφική και πολιτική της εγγύτητα με την περιοχή. Στο πλαίσιο αυτό, προγραμματίζεται άτυπη Σύνοδος Κορυφής στην Κύπρο τον Απρίλιο, με τη συμμετοχή χωρών όπως η Αίγυπτος, η Ιορδανία, ο Λίβανος, το Ισραήλ, το Μαρόκο και η Αλγερία.
Παράλληλα, η Κυπριακή Προεδρία δίνει έμφαση στη Διεύρυνση της ΕΕ, με προτεραιότητα την Ουκρανία, αλλά και τη Μολδαβία και τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων. Η στήριξη προς την Ουκρανία θα συνεχιστεί σε διπλωματικό, πολιτικό, οικονομικό και στρατιωτικό επίπεδο, ενώ η Προεδρία θα εργαστεί και για την προετοιμασία νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας.
Πολιτικές με επίκεντρο τον πολίτη
Πέραν των γεωπολιτικών προτεραιοτήτων, η Κυπριακή Προεδρία φιλοδοξεί να δώσει έμφαση σε πολιτικές που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, όπως η ενεργειακή ασφάλεια, η ανταγωνιστικότητα, η ψηφιακή μετάβαση, η κοινωνική συνοχή, η υγεία, η γεωργία και η αλιεία.
Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο
Τέλος, η Κυπριακή Προεδρία θα προωθήσει τις διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034, με στόχο τη διαμόρφωση ενδεικτικού πλαισίου έως τον Ιούνιο του 2026, ανοίγοντας τον δρόμο για έγκαιρη ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
