Τη διαχρονική σημασία των ιστορικών δεσμών και τη βούληση για εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας επιβεβαίωσε η Τριμερής Σύνοδος Κορυφής μεταξύ της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου, της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Ελληνικής Δημοκρατίας, που πραγματοποιήθηκε στο El-Alamein στις 8 Σεπτεμβρίου 2026.
Οι ηγέτες των τριών χωρών υπογράμμισαν την κοινή τους δέσμευση για την προώθηση της ειρήνης, της ασφάλειας, της σταθερότητας και της ευημερίας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Τα κυριότερα σημεία της Κοινής Διακήρυξης
Η κοινή διακήρυξη καλύπτει μια ευρεία γκάμα γεωπολιτικών, ενεργειακών και οικονομικών θεμάτων, θέτοντας τις βάσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη του Μηχανισμού Τριμερούς Συνεργασίας που θεσμοθετήθηκε στο Κάιρο το 2014.
1. Σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου & Θαλάσσιες Ζώνες
Οι τρεις ηγέτες υπογράμμισαν την ανάγκη πλήρους σεβασμού της εθνικής κυριαρχίας, της εδαφικής ακεραιότητας και του διεθνούς δικαίου. Τονίστηκε εμφαντικά ότι τυχόν συμφωνίες ή μνημόνια για την οριοθέτηση θαλάσσιων δικαιοδοσιών πρέπει να συμφωνούνται αυστηρά βάσει του διεθνούς δικαίου και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
2. Κυπριακό Πρόβλημα
Χαιρετίστηκαν οι προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ και της Προσωπικής Απεσταλμένης του, με τις τρεις χώρες να εκφράζουν τη σταθερή στήριξή τους για μια συνολική διευθέτηση του Κυπριακού στο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών, βάσει των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας.
3. Περιφερειακές Κρίσεις (Παλαιστίνη, Λίβανος, Λιβύη)
- Παλαιστίνη: Επαναβεβαιώθηκε η στήριξη στη Λύση Δύο Κρατών με ίδρυση ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους στα σύνορα της 4ης Ιουνίου 1967 και πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ. Τονίστηκε η ανάγκη ταχείας παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα και απορρίφθηκε κάθε ενδεχόμενο εξαναγκαστικού εκτοπισμού.
- Λίβανος: Καταγράφηκε η στήριξη στην κυριαρχία της χώρας, με έκκληση για παύση των επιθέσεων, αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και πλήρη εφαρμογή του Ψηφίσματος 1701.
- Λιβύη: Ζητήθηκε η αποχώρηση όλων των ξένων δυνάμεων και μισθοφόρων, καθώς και η ταυτόχρονη διενέργεια προεδρικών και κοινοβουλευτικών εκλογών.
4. Ενεργειακή Ασφάλεια & Ηλεκτρικές Διασυνδέσεις
Η ενέργεια αποτελεί κεντρικό πυλώνα της σύμπραξης. Οι ηγέτες εξέφρασαν τη βούλησή τους για:
- Προώθηση των έργων ηλεκτρικής διασύνδεσης, συμπεριλαμβανομένου του έργου GREGY.
- Ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα του φυσικού αερίου, με ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση των κυπριακών κοιτασμάτων με τις αιγυπτιακές υποδομές.
5. Υδατική Ασφάλεια & Ποταμός Νείλος
Αναγνωρίστηκε η ζωτική εξάρτηση της Αιγύπτου από τον Νείλο. Υπογραμμίστηκε η ανάγκη πλήρους συμμόρφωσης με το διεθνές δίκαιο στη Λεκάνη του Νείλου (συμπεριλαμβανομένου του Αιθιοπικού Φράγματος), τηρώντας την αρχή του «μη βλάπτειν» και αποφεύγοντας μονομερείς ενέργειες.
6. Μετανάστευση & Οικονομική Συνεργασία
- Μετανάστευση: Προκρίθηκε μια ολιστική προσέγγιση που συνδυάζει την ασφάλεια με την ανάπτυξη. Τονίστηκε η σημασία της νόμιμης μετανάστευσης με οργανωμένες ευκαιρίες εργοδότησης Αιγυπτίων εργαζομένων σε Κύπρο και Ελλάδα.
- Μόνιμη Γραμματεία: Επιβεβαιώθηκε η δέσμευση για τη συγκρότηση Μόνιμης Γραμματείας του Τριμερούς Μηχανισμού με έδρα τη Λευκωσία.
Η επόμενη 11η Τριμερής Σύνοδος Κορυφής θα πραγματοποιηθεί στην Κύπρο.
